Artikelen over Landen
Demonstratie tegen vreemdelingenhaat in Johannesburg in 2015 - Door Dylton- eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=39753823
In Zuid-Afrika vond op 30 juni 2026 een groot protest plaats tegen “illegale vreemdelingen”, immigranten uit andere Afrikaanse landen die al dan niet met de juiste papieren in Zuid-Afrika verblijven en, vooral, werken. De hoge werkeloosheid in Zuid-Afrika zorgt voor onvrede onder de bevolking, en die wordt afgereageerd op “buitenlanders”, die de…
Rod Waddington via Wikimedia Commons https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Inside_the_Reef,_Zanzibar_(8333385324).jpg
(spoilerwaarschuwing: we bespreken de achtste aflevering) Misschien zag jij in aflevering 8 niet zoveel taal voorbijkomen, maar als je samen met ons wat beter kijkt, ontdek je dat er wel degelijk Swahilikennis verstopt zat op Zanzibar! Kanga’s De tweede opdracht speelde zich af bij het Move Zanzibar Community Centre in Jambiani, waar…
Paul Brockmeyer from Chicago, USA, CC BY 2.0 , via Wikimedia Commons
(spoilerwaarschuwing: we bespreken de zevende aflevering) Van Swahili muziek tot cocktails bestellen op Zanzibar. Lees snel meer over de talige achtergrond van deze aflevering van Wie is de Mol? Zanzibar en Swahili In deze aflevering van Wie is de Mol? zijn de kanditaten op Zanzibar, een eiland voor de oostkust van Tanzania.…
Kilimanjaro, from Christoph Strässler via Wikimedia Commons (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kilimanjaro_seen_from_Meru_Simba_Lodge_(16432035134).jpg). No changes were made to the image.
(spoilerwaarschuwing: we bespreken de vijfde aflevering) De redactie van Stemmen van Afrika was helemaal enthousiast: deze week stond het Swahili centraal in de opdracht ‘Weet je?’ en kwamen de kandidaten aan bij de berg Kilimanjaro. Wat betekent Kilimanjaro eigenlijk, en wat stond er nu op de labels van de koffiezakken? Een nieuwe…
door Alexas Fotos
Nants’ ingonyama bagithi baba... Met deze liedtekst opent The Lion King, en hoewel niet iedereen het in één keer goed verstaan zal hebben, is de tekst iconisch geworden. Veel mensen vragen zich af wat het eigenlijk betekent, en dit kwam onlangs in de One54 podcast over Afrika ter sprake. Learnmore Jonasi, een…
Het Dulutimeer waar plaatsnamen verwisseld werden (foto: Halidtz via Wikimedia Commons https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lake_Duluti_with_Meru_view,_Akheri.jpg). No changes were made to the image.
(spoilerwaarschuwing: we bespreken de derde aflevering) In de aflevering van deze week was er van alles te ontdekken over de talen gesproken in Tanzania. We nemen je door elk van de drie opdrachten mee! Voetbalwedstrijd De kandidaten mochten deze aflevering Nederland vertegenwoordigen in een voetbalmatch tegen Tanzania, met Rik als toegewijde coach.…
(spoilerwaarschuwing: we bespreken de tweede aflevering) De kandidaten mochten deze aflevering de markt op in Arusha. Ze kregen per team 20 shilingi mee, de Tanzaniaanse munteenheid. Dat woord klinkt verdacht veel als het Engelse shilling, een munt die daar vroeger gebruikt werd en tijdens de Britse koloniale tijd werd ingevoerd in Oost-Afrika.…
(spoilerwaarschuwing: we bespreken de eerste aflevering!) Wie is de mol 2026 is van start en de deelnemers kwamen in de eerste aflevering met een klein vliegtuigje aan in Tanzania! Nu is Tanzania taalkundig óók heel interessant, dus Stemmen van Afrika volgt ze op de voet. Zouden ze hun fuko (‘mol’ in het…
dav
Op 11, 12 en 13 november vond de achtste conferentie van de Caribische Associatie voor Neerlandistiek (CARAN) plaats in het Instituut voor Maatschappijwetenschappelijk Onderzoek te Paramaribo. Het thema van de bijeenkomst was 'Onafhankelijke wetenschap: Nederlandse taal in contact'. Stemmen van Afrika interviewde na afloop Kimberly Jansen, één van de jonge onderzoekers die…
Wordt hier straks nog Sengwer gesproken?
We zijn er ondertussen van doordrongen dat de biodiversiteit op onze aarde rap achteruit holt. Maar ook talige diversiteit wordt bedreigd: van de meer dan 7000 talen die gesproken worden zal naar schatting de helft het eind van deze eeuw niet halen. Volgens de UNESCO Atlas van Bedreigde Talen loopt zo’n 10%…
Dit artikel verscheen eerder op de website van Neerlandistiek. Wat het recent verschenen boek Afrikaans Linguistics heel duidelijk maakt: hoe rijk het Afrikaans is, hoeveel variatie het kent, hoeveel verschillende taalvormen er onder vallen. Er is zelfs een vorm van Afrikaans waarvan sommige geleerden beweren dat het een aparte taal is: het Kaaps, dat (natuurlijk) gesproken…
Schrijver Ngũgĩ wa Thiong'o herwaardeerde zijn moedertaal Gikuyu
Dit stuk werd eerder in het Engels gepubliceerd op de website van het African Studies Centre van de Universiteit Leiden. Als er één naam en oeuvre zijn die niet mogen ontbreken op de leeslijst voor Afrikaanse literatuur in het mondiale Noorden en Zuiden, dan is dat toch wel de Keniaan Ngũgĩ wa…
Nzola-groep in Wanda Conde, Cabinda
In maatschappij van de Bayombe bestaan solidaire vrouwengroepen, Nzola genaamd. De Bayombe, sprekers van het Kiyombe, wonen in het noorden van de provincie Cabinda, een exclave van Angola, en een deel van de provincie Kongo-Central in de Democratische Republiek Congo. Kaart met de ligging van de Congolese provincie Kongo-Central en de Angolese provincie…
Het Shona is de grootste taal van Zimbabwe: deze taal wordt door maar liefst 10 miljoen mensen gesproken, ook in gebieden van Mozambique, Zambia en Botswana die aan Zimbabwe grenzen. Ondanks de belangrijke positie van het Shona in het moderne Zimbabwe is het duidelijk dat het Shona en haar sprekers oorspronkelijk niet…
Dit verhaal werd in het Gikuyu verteld door Esther Njeri op 31 mei 1992. Er werd gebruik gemaakt van meerdere Gikuyu dialecten. Het verhaal werd opgenomen, getranscribeerd en vertaald naar het Engels door Inge Brinkman. Dit verhaal is naar het Nederlands vertaald door Sandra Kawerama-Bleeker. Het Gikuyu is een Bantoetaal die wordt…
“En hoe weet je dat dan?” vraagt een vriend. Ik heb net verteld over een lekkere vegetarische burger, maar blijkbaar heb ik niet aangegeven hoe ik weet dat ‘ie lekker is. Dat hoeft ook niet in het Nederlands – ik kan gewoon zeggen: ‘Die burger smaakt heel lekker!’ Ik zou ook kunnen…
"Ik beheer deze boekhandel, het verkopen van boeken is niet zoals het verkopen van armbanden of kleine souveniers! Om boeken te kunnen verkopen, is een échte beheersing van een taal nodig, zodat je klanten kunt betrekken bij de titels. Ik ben geen boekverkoper, ik ben boekhandelaar en ik handel in kennis. Ik…
Op 18 september 2024 is Gracia Blanker, Sranantongo expert, moeder, oma, danseres, NT2 docent, figurant en zoveel meer, overleden. Haar gezondheid was niet optimaal. Toch verwachtte niemand dat haar overlijden nabij was. Een tragisch verkeersongeval maakte voortijdig een einde aan haar leven. Mi mus’ singi, oftewel 'ik moet zingen', is de eerste…
Klik-klanken, zoals je maakt met bijvoorbeeld je tong achter je tanden, komen in heel veel talen van de wereld voor om emoties uit te drukken. Bekend is bijvoorbeeld de Surinaamse ‘tjoerie’. Maar talen kunnen kliks ook gebruiken als medeklinkers om woorden mee te vormen. Dit gebruik van kliks is waarschijnlijk het bekendst…
Dit verhaal werd in het Rukiga verteld door Ronald Twesigomwe in januari 2019 in Kabale (Uganda). Het werd vertaald naar het Nederlands door Jenneke van der Wal. Het verhaal werd voor het Nederlands-talige publiek beschikbaar gemaakt door Sandra Kawerama-Bleeker. Rukiga is een Bantoetaal, heeft meer dan 2 miljoen sprekers en wordt vooral…
In een mango bijten die nog niet helemaal rijp is, heet krɔ̀s in het Sso
'Ideofonen' zijn woorden die wel worden omschreven als woorden waarmee je kunt schilderen: ze roepen direct een bepaald beeld op. In het Nederlands, net als in andere Europese talen, komen ze niet heel veel voor. Je kunt denken aan bijvoorbeeld schitteren, twinkelen, of pats, zoals in ‘Pats de deur viel dicht’. Niet…
“Lan mooy kóoba? Kóoba mooy ku xam lépp.” (Wolof: Wat is kóoba? Kóoba betekent degene die alles weet). Dit zei de Senegalese popartiest Waly Seck op het podium in 2015, toen hij de titel van zijn liedje kóoba yi (de kóoba, mv.) uitlegde. Kóoba verwijst naar de kennis en kunde waarmee een…
Op vrijdag 24, zaterdag 25 en zondag 26 november 2023 wordt in theater De Regentes in Den Haag de vijfde editie van het Festival voor het Afrikaans gehouden. Deelnemers zijn onder meer Antjie Krog, Stef Bos, Adriaan van Dis, Amanda Strydom, Ronelda Kamfer, Babs Gons, Frazer Barry, Dean Balie, Marlo Minnaar en de Klimaatdichters.…
Zimbabwe (bron: bbc.com) Op 23 augustus 2023 worden er in Zimbabwe verkiezingen gehouden. Tijdens deze verkiezingen worden de raadsleden, parlementsleden en president gekozen voor de komende jaren. Eén van de presidentskandidaten, Nelson Chamisa van de nieuwe partij Citizens Coalition For Change, de ‘Burgercoalitie voor Verandering’, heeft zich in het verleden uitgesproken over…
Zuid-Afrikaanse voetbalfans - foto door The Citizen
Na de groepswinst in de poule speelt Oranje op zondagochtend om 04:00 tegen het Zuid-Afrikaanse team, dat na een spectaculaire wedstrijd Italië wist uit te schakelen. Wat moet je weten over deze nieuwe tegenstander van Oranje? Leer de namen van het team, het land en de belangrijkste speelsters - en klik op…
37.Wana wahitaji hili Mapendi ya kwelikweli Mapendi na maakuli Mapendi hutanguliyaChildren need A lot of love. Between love and food, Love comes first.38.Tuwaoneshe ruhuma Na kuwapenda daima Kwa wote baba na mama Wana hili huzengeyaLet us show them softheartedness And let us always love them; Children demand this From both father and…
foto door Nina van der Vlugt
Ntjam Rosie is een singer-songwriter geboren in Kameroen die in haar jeugd naar Nederland is gekomen. In 2021 verscheen haar album Home Cooking. Een prachtig album dat tot stand kwam in haar eigen huis tijdens de pandemie. Op dit album zingt Ntjam Rosie niet alleen in het Engels, maar ook in het…
Op 8 maart 2023 verscheen er een opiniestuk op ‘The Africa Report’ waarin een Angolese zakenman, Zandre Campos, voorstelde om Engels, naast Portugees, een officiële taal in Angola te maken. Dat zou volgens hem allerlei voordelen bieden: op die manier zou Angola de koloniale erfenis van zich kunnen afschudden en het zou…
Centre For The Book. Cape Town.
(Spoilerwaarschuwing: we bespreken de opdracht ‘Per definitie’ uit de derde aflevering!) In de opdracht ‘Per definitie’ staat het Afrikaans centraal, erg toepasselijk gehouden in het Centre for the Book in Kaapstad. Het Afrikaans wordt gebruikt om een woordenquiz mee te spelen, waarbij de kandidaten in duo’s spelen. Elke ronde wordt er een…
Cape Town City Hall - foto door Martie Swart
Zoals er tijdens Wie is de Mol? al werd verteld, kent Zuid-Afrika veel officiële talen: elf. Maar wist je dat er in het land nog veel meer onofficiële talen gesproken worden? Dit is eigenlijk het geval in de meeste landen. In Nederland hebben we bijvoorbeeld als officiële talen het Nederlands en Nederlandse…
Cape Town City Hall - foto door Martie Swart
(spoilerwaarschuwing: we bespreken een opdracht uit de eerste aflevering) Wie is de Mol 2023 is begonnen en dat brengt veel leuke momenten met zich mee. Het 23e seizoen speelt zich namelijk af in Zuid-Afrika! Niet alleen is het leuk om te raden wie de mol is, er is ook iets anders dat…
Sranan en Papiaments op de voorpagina
Op 19 december 2022 bood minister-president Rutte namens de Nederlandse regering excuses aan voor het slavernijverleden (zie hier de toespraak). Hij deed dat in maar liefst vier talen: Nederlands, Engels, Papiaments, en Sranantongo. Waarom deze vier talen? Wat is de link met de slavernijgeschiedenis van Nederland? Nederlands ligt voor de hand als…
Is het één of zomaar een palmboom in Kameroen? (foto Elisabeth Kerr)
Weet je waarom de Nederlandse woorden één en een op elkaar lijken? Dat is geen toeval. Als je wat Engels hebt geleerd, weet je dat het ook zo is in het Engels – one en a(n). En ook in het Frans: un en un(e), en in het Duits eins en ein(e), enzovoort.…
Zou jij kunnen zeggen wat de woordjes ‘nou’ en ‘hoor’ in de titel betekenen? Lastig hè? Deze kleine woordjes verwijzen niet naar dingen in de wereld (daar hebben we naamwoorden voor), of naar acties die je doet (werkwoorden). Toch hebben bijna alle talen dit soort woordjes. Partikels noemen we ze. Sommige talen…
Als je het mooiste strand van Aruba, Dos Playa, wil bezoeken, dan passeer je een groot meertalig bord met alle regels waar je je aan hebt te houden tijdens het bezoek aan het strand. De tekst op dit bord is niet geschreven in de taal van de oorspronkelijke bewoners van het eiland,…
Loopt je hart weg voor wat er hier gekookt wordt?
Het Makhuwa is een Bantoetaal die gesproken wordt in Mozambique en Tanzania. Ondanks de grote afstand tussen het Makhuwa en het Nederlands, lijken de talen soms best op elkaar. Kijk maar eens hoe je ‘ik ben boos’ in het Makhuwa zegt: Ki-núú-vírúwaIk-nu-boos.zijn'Ik ben boos.' Het onderwerp van de zin, ‘ik’, is degene…
Roep je schapen anders dan koeien?
Dr Chrispina Alphonse We horen allemaal wel eens mensen praten tegen hun katten en honden en vaak lijkt dat meer tot de oren van de menselijke omgeving gericht dan tot de dieren zelf. Maar we weten dat het mogelijk is om honden af te richten en ze instructies te laten opvolgen, bijvoorbeeld…
Met taal kan je tijdreizen (foto Chris Dlugosz)
Je hoort wel eens dat het Nederlands een beetje op het Duits lijkt. Of het Frans op het Spaans. Maar in Afrika zijn er wel 550 talen die allemaal op elkaar lijken! Die talen heten de Bantoetalen. Ze lijken zo op elkaar doordat ze vroeger één taal waren: Proto-Bantoe. Het Proto-Bantoe werd…
In je moedertaal leer je meer!
Vandaag is het internationale moedertaaldag! In Ethiopië hebben Amhaarse sprekers de volgende omschrijving voor het begrip moedertaal: አፍ የፈታበት ቋንቋ af yefettabbet qwanqwa ‘de taal die je mond heeft geopend’. Waar denk je aan bij zo’n vertaling? Mijn gedachten gaan gelijk naar een klaslokaal met jonge kinderen. Zodra de leraar een vraag…
Onlangs keek ik twee van de films op het Helsinki International Film Festival, wat dit jaar het thema ‘African Express’ had. De focus was dus op Afrikaanse films, maar het viel me op dat Afrikaanse talen nog steeds een heel kleine rol spelen in deze films. En daarmee laten ze goed de…
Onafhankelijkheid in Sranantongo - deel 1
In de Surinaams-Nederlandse geschiedenis is 25 november 1975 een belangrijke dag. Op deze dag werd Suriname staatkundig onafhankelijk verklaard. Sindsdien staat deze dag bekend als Srefidensi Dey, oftewel Onafhankelijkheidsdag. Maar waar komt het woord srefidensi vandaan? Srefidensi Het woord is bedacht door de dichter en schrijver Henny de Ziel (Paramaribo, 15 januari…
Er wordt dikwijls gezegd dat iemand met een “accent” spreekt, en hieraan kunnen we herkennen waar iemand vandaan komt. Dit “accent” is de manier waarop we woorden uitspreken, de klanken dus, of fonetiek in taalkundige termen. Als goed ingeburgerde West-Vlaming in Limburg, heb ik bijvoorbeeld heel wat Limburgse woorden overgenomen en ik…
'Wie wil het volgende Alagwa verhaal lezen?' Dit is wat ik vroeg op deze foto van klas 6 van de basisschool van Kwa Dinu - wat betekent 'Plaats van honing' - in Noord-Tanzania. Kijk eens hoe enthousiast de leerlingen waren! En geen wonder. Ze spreken allemaal Alagwa, maar hebben het nog nooit…
Maakt geslacht uit in hoe je naar iemand verwijst?
In het Engels worden de meervoudswoorden they en them steeds meer gebruikt in het enkelvoud om geslachtsneutraal te zijn, en wij nemen het over in het Nederlands (bijvoorbeeld: ‘als er iemand binnenkomt, geef hun dan een kaartje’). Het is nog even afwachten hoe dit gaat aanslaan, maar de ontwikkeling maakt mij vrolijk…
Deze maand vond de tiende editie van het Wereldcongres van Afrikaanse Taalkunde plaats. WOCAL is een driejaarlijks congres dat afwisselend op het Afrikaanse continent en elders plaatsvindt. Na Kameroen (2012), Japan (2015) en Marokko (2018) was nu Nederland aan de beurt om het te organiseren, en specifiek de afdeling Talen & Culturen van Afrika…
In Nigeria worden meer dan 500 verschillende talen gesproken, maar er is maar één officiële taal: het Engels. Echter, een opkomende taal is het Naija. Tegenwoordig is het de meest gesproken lingua franca van Nigeria. Voor 40 tot 75 miljoen Nigerianen is Naija de tweede taal en voor 3 tot 5 miljoen…
Spreken ze Lingala of Langila? (via Piqsels)
In Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo (DRC), worden zo'n beetje evenveel talen gesproken als er mensen naar de stad zijn gekomen. Naast het Frans wordt er vooral het Lingala gebruikt als lingua franca. Maar er zijn twee speciale jongerentalen: het Langila en het Yanké. Langila is een jeugdtaal gebaseerd…
Op 4 maart 2021 presenteerde de zanger Jeangu Macrooy zijn inzending voor het Eurovisie Songfestival aan het Nederlandse publiek. Het lied is getiteld 'Birth of a New Age' en is geschreven en geproduceerd door Jeangu Macrooy en Perquisite. Nederlandse Eurovisiesongfestivalinzendingen zijn vaak Engelstalig, maar dit is de eerste keer dat er ook…
In 2013 werd er op MTV een optreden uitgezonden van ‘Joyous Celebration’ ‘live at Rhema Ministries’ in Johannesburg. Het optreden heet Izibongo Zenkosi, wat ‘izibongo van koningen’ betekent. Wat er op het podium gebeurt is een groot vraagteken wanneer men niet weet wat ‘izibongo’ zijn. Want wat is dat eigenlijk, izibongo? De…
Swahili is makkelijker te leren als je eerste taal ook een Bantoetaal is.
Dit stuk liever luisteren? Dat kan ook: De twee Oost-Afrikaanse buurlanden Kenia en Tanzania worden vaak met elkaar vergeleken. Kenia koos na de onafhankelijkheid een meer op het Westen gerichte koers, Tanzania ging voor het socialisme. Inmiddels heeft zich in Kenia een redelijk functionerend meerpartijenstelsel ontwikkeld, en is er gedecentraliseerd. In Tanzania…
