De Niger-Congo taalfamilie is de grootste taalfamilie van Afrika en naar sommige schattingen de grootste ter wereld. Talen uit deze familie worden gesproken in bijna heel sub-sahara Afrika. Ze worden ingedeeld in drie subfamilies: de Kordofaanse talen, de Mandétalen en de Atlantische Congotalen. Deze laatste is de grootste subfamilie, met 1446 talen die worden gesproken van Senegal tot Kenia en van daaruit zuidelijk tot de Kaap in Zuid-Afrika. De subfamilie van Kordofaanse talen bevat 23 talen en de subfamilie Mandétalen bevat 73 talen.
Bekende talen uit deze familie zijn de Bantoetalen (zoals het Swahili), het Xhosa en Zoeloe uit Zuid-Afrika en Igbo uit Nigeria (bron: Wikipedia en Ethnologue).


Artikelen over Niger-Congo



Waarom gebruikt in Tanzania wél iedereen Swahili en in Kenia niet?
Swahili is makkelijker te leren als je eerste taal ook een Bantoetaal is.

Waarom gebruikt in Tanzania wél iedereen Swahili en in Kenia niet?

De twee Oost-Afrikaanse buurlanden Kenia en Tanzania worden vaak met elkaar vergeleken. Kenia koos na de onafhankelijkheid een meer op het Westen gerichte koers, Tanzania ging voor het socialisme. Inmiddels heeft zich in Kenia een redelijk functionerend meerpartijenstelsel ontwikkeld, en is er gedecentraliseerd. In Tanzania krijgt president Magafuli het verwijt dat hij…

Reacties uitgeschakeld voor Waarom gebruikt in Tanzania wél iedereen Swahili en in Kenia niet?

Op water schrijven

‘Nee, je schrijft op water!’ zei Zanaira toen ze in het Makhuwa een vriend afwimpelde die om een gunst kwam vragen. Oftewel: je verdoet je tijd – mij om een gunst vragen is net zo nuttig als schrijven op water. En zo zijn er meer mooie uitdrukkingen, bijvoorbeeld: Zoeloe: De zon haalt…

Reacties uitgeschakeld voor Op water schrijven

Interview: Enoch Oladé Aboh

In deze serie interviewt Pieter Muysken prominente Afrikaanse taalwetenschappers die in het Nederlandse taalgebied werken. Deel 2: prof. dr. Enoch Oladé Aboh (Universiteit van Amsterdam) [1] Kan je wat over jezelf vertellen? Waar ben je opgegroeid? Waar komt je belangstelling voor taal vandaan en hoe oud was je toen je wist dat iets met…

Reacties uitgeschakeld voor Interview: Enoch Oladé Aboh
Nigeria blijft terra incognita voor de taalkunde, maar er is hoop in samenwerking
Drankjesverkoper bij de lancering van het boek Yungur heritage

Nigeria blijft terra incognita voor de taalkunde, maar er is hoop in samenwerking

Na Papoea-Nieuw-Guinea en Indonesië is Nigeria het land met het grootste aantal talen ter wereld. Het zijn er een vijfhonderdtal, maar niemand weet hoeveel precies. Dat komt gedeeltelijk omdat talen tellen in sommige gevallen wat arbitrair is, maar ook omdat grote stukken van Nigeria nauwelijks bestudeerd zijn door taalkundigen. Behalve heel veel…

Reacties uitgeschakeld voor Nigeria blijft terra incognita voor de taalkunde, maar er is hoop in samenwerking

Hlonipha – wat trouwen met je taalgebruik doet

Bepaalde taalgemeenschappen in West-Afrika vermijden woorden voor bijvoorbeeld zout en zeep als het nacht is. Een heel ander voorbeeld van het vermijden van bepaalde woorden vind je in sommige taalgemeenschappen in oost- en zuidelijk Afrika. Bij de Xhosa, bijvoorbeeld, die in Zuid-Afrika wonen, spreken getrouwde vrouwen de naam van hun schoonvader nooit…

Reacties uitgeschakeld voor Hlonipha – wat trouwen met je taalgebruik doet
Groeten in geuren en kleuren
foto: Mark Dingemanse

Groeten in geuren en kleuren

Loop je vroeg in de ochtend door Akpafu-Mempeasum, een bergdorp in Oost-Ghana, dan word je bij elk erf uitgebreid begroet. Het begint zo: ALò ya ɔ̀!Gegroet!BA rɛ kpoo?Lekker uitgerust? Je eerste antwoord is een wedervraag, net als bijvoorbeeld in het Nederlands (Hoe is 't? En met jou?). Het woord kpoo in de…

Reacties uitgeschakeld voor Groeten in geuren en kleuren
Waarom je ‘s nachts niet over zeep praat
(c) Friederike Lüpke

Waarom je ‘s nachts niet over zeep praat

In Mali ligt een plaats waar we het misschien wel niet over mogen hebben: Tabou. Hier vond lang geleden de slag plaats waardoor Sunjata Keita de keizer zou worden van een groot rijk dat dezelfde gebruiken deelde. Sommige van die gebruiken zijn nu nog zichtbaar in de lokale talen, bijvoorbeeld door taboewoorden…

Reacties uitgeschakeld voor Waarom je ‘s nachts niet over zeep praat

Goddank voor de Burundese president

Een stukje over stemmen IN Afrika: op 20 mei 2020 zijn er verkiezingen Burundi, voor het parlement en de president. Dat eerste lijkt vrij eenvoudig, omdat er vaste percentages zijn voor een evenwichtige vertegenwoordiging in het parlement: 3 zetels zijn voor de etnische groep Twa, 40% van de zetels is voor de…

Reacties uitgeschakeld voor Goddank voor de Burundese president

Een eekhoorn met twee staarten

In het Rukiga, dat gesproken wordt in het westen van Uganda, hebben sommige woorden twee vormen: de eerste klinker kan toegevoegd (1a) of weggehaald worden (1b), en zowel o‑muterere als muterere betekent ‘eekhoorn’. (1) a. N-aa-reeba o-muterere. ik-vt-zie o-eekhoorn ‘Ik zag een eekhoorn.’ b. Ti-n-aa-reeba _-muterere. niet-ik-vt-zie eekhoorn ‘Ik zag geen eekhoorn.’…

Reacties uitgeschakeld voor Een eekhoorn met twee staarten

Faceswap met klanken: metathese in het Nkore-Kiga

Zei jij vroeger ook wel eens ‘weps’ in plaats van ‘wesp’? Of wilde jij vroeger graag ‘fisoloof’ worden? Zonder het te weten, was je hier al bezig met een veelvoorkomend taalverschijnsel, dat we in vakjargon ‘metathese’ noemen. Dit houdt in dat klanken in een woord van positie wisselen. Je vindt in een…

Reacties uitgeschakeld voor Faceswap met klanken: metathese in het Nkore-Kiga
Matroesjkawoorden
Foto via matryoshkababy.com

Matroesjkawoorden

Weet je nog dat je bij Frans van alle naamwoorden moest leren of ze mannelijk of vrouwelijk zijn? Het is ‘le couteau’ (het mes) maar ‘la maison’ (het huis), en niet andersom. Het Duits voegt er nog een categorie aan toe: ‘der Mann’, ‘die Frau’, en ‘das Kind’. Maar Bantoetalen maken het…

Reacties uitgeschakeld voor Matroesjkawoorden

Talen in Zuid-Afrika: van het Afrikaans tot Xhosa en Zoeloe

Dit is een gastbijdrage door Sterre Leufkens, taalkundige & wetenschapsjournaliste. Het is op een koude en stroomstoringduistere ochtend nauwelijks voor te stellen, maar een maand geleden was ik, Sterre, nog in een zomers en zonovergoten Zuid-Afrika. Sjonge wat was het daar fijn: een prachtig mooi landschap, heerlijke wijnen, en: een fascinerende taalsituatie.…

Reacties uitgeschakeld voor Talen in Zuid-Afrika: van het Afrikaans tot Xhosa en Zoeloe

De omstreden positie van het Akan aan een Ghanese universiteit

Het Engels heeft een belangrijke status verworven in Ghana. Als taal van de nationale politiek, het onderwijs en de internationale economie wordt ze geassocieerd met ontwikkeling en vooruitgang. Maar steeds meer universiteiten in Ghana bieden nu ook bachelor- en masteropleidingen aan in Ghanese talen, zoals het Akan. En dat is niet vanzelfsprekend.

Reacties uitgeschakeld voor De omstreden positie van het Akan aan een Ghanese universiteit

Hoor ik dat goed? Olifanten horen het verschil tussen twee talen?!

Olifanten staan bekend om hun slurf en slagtanden, maar ze hebben ook enorme oren. En daarmee kan een olifant meer dan je in eerste instantie misschien zou denken. Onderzoek in het Amboseli National Park in Kenia heeft laten zien dat olifanten zelfs het verschil tussen twee talen kunnen horen!

Reacties uitgeschakeld voor Hoor ik dat goed? Olifanten horen het verschil tussen twee talen?!
Meer dan een straattaal: hoe het Sheng Kenia verovert
Bron: Octopizzo

Meer dan een straattaal: hoe het Sheng Kenia verovert

Jong, dynamisch en verbindend. Dat is het Sheng in een notendop, de jongerentaal die Kenia aan het veroveren is. Over de precieze oorsprong zijn de experts het niet eens, maar het werd in de jaren zeventig al gesproken in de arme wijken en sloppenwijken voornamelijk in het oosten van Nairobi. Het is…

Reacties uitgeschakeld voor Meer dan een straattaal: hoe het Sheng Kenia verovert

What’s in a name? De betekenisvolle namen van de Akan

Wat zegt jouw naam over jou? De Akan (spreek uit: a-kaan), de grootste bevolkingsgroep van Ghana, geven hun kinderen namen waaraan je kunt aflezen wanneer en onder welke omstandigheden hij of zij geboren is, of hij of zij onderdeel van een tweeling is en of de moeder veel miskramen heeft gehad. Maar een Akan naam brengt ook verwachtingen over je gedrag met zich mee. En daar kun je je maar beter aan houden.

Reacties uitgeschakeld voor What’s in a name? De betekenisvolle namen van de Akan
Anansi en de grote oversteek
Bron: Gerald McDermott, Anansi the Spider

Anansi en de grote oversteek

De sluwe, listige maar meedogenloze spin Anansi is de held van de Caraïben. Geen tegenstander zo sterk, geen vijand zo gevaarlijk of Anansi is hem te slim af. Anansi stamt uit de religie van de Asante uit Ghana en is met de slavernij mee naar de Caraïben verhuisd. Daar is hij het symbool van het stille verzet tegen de slavenhouders geworden: Anansi, de nietige spin, verslaat zijn sterkere vijanden niet door spierkracht maar door woorden en slimheid.

Reacties uitgeschakeld voor Anansi en de grote oversteek

Het Fulfulde, de moedertaal die je moeder niet met je spreekt

“Wat is dat, mama? Waarom, mama?” Het zijn herkenbare vragen van een klein kind aan zijn moeder. Hij doet het niet bewust, maar door dit soort vragen te stellen is het kind bezig zijn moedertaal te leren. Want de antwoorden van de moeder leveren het kind weer nieuwe taalinput. Het lijkt misschien vanzelfsprekend dat deze interactie tussen kind en moeder over de hele wereld hetzelfde is, maar dat blijkt helemaal niet altijd zo vanzelfsprekend te zijn. In sommige culturen worden kinderen die nog moeten leren spreken niet als ‘gesprekspartners’ gezien. En dus wordt er niet met ze gesproken. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de Fulani in het noorden van Kameroen. Maar hoe leren deze kinderen dan hun moedertaal, het Fulfulde?

Reacties uitgeschakeld voor Het Fulfulde, de moedertaal die je moeder niet met je spreekt

Download de app voor meer werkwoordsfuncties!

Als er iets gebeurt in de wereld, dan gebeurt dat meestal met iemand of iets. Bij ‘wandelen’ bijvoorbeeld, is er altijd iemand die dat doet. En bij ‘bakken’ is er niet alleen iemand die bakt, maar ook nog iets dat gebakken wordt. Je zegt dus in het Nederlands ‘Johan bakt pannenkoeken’ en niet alleen ‘Johan bakt’. Maar waarschijnlijk worden die pannenkoeken ook voor iemand gebakken. In het Makhuwa, gesproken in het noorden van Mozambique, is het werkwoord beperkt in z'n functies. Het kan niet zomaar uitdrukken voor wie er iets gebeurt. Een beetje zoals een smartphone die net van de fabriek komt en maar twee functies heeft: je kan er alleen mee bellen en foto’s maken. Maar het Makhuwa heeft daar iets op bedacht. Met behulp van een app op het werkwoord kunnen het aantal functies aanzienlijk uitgebreid worden.

Reacties uitgeschakeld voor Download de app voor meer werkwoordsfuncties!

Lukoki terug naar zijn roots in Congo

Jody Lukoki wordt dit seizoen door Ajax verhuurd aan Cambuur Leeuwarden. De twintigjarige aanvaller legde in zijn leven een lange route af voordat hij in het hoge noorden van Nederland terechtkwam. Zijn verhaal begon in 1992, te Congo.

Reacties uitgeschakeld voor Lukoki terug naar zijn roots in Congo

Toontalen en fluitsignalen

Veel Afrikaanse talen zijn toontalen: de toonhoogte waarop je een woord of lettergreep uitspreekt maakt een verschil voor de betekenis. Neem het Benchnon, een taal uit Ethiopie. Daar kan toonhoogte het verschil aangeven tussen armband en onkruid, of tussen de toekomstige en de voltooid verleden tijd (zij zal zingen of zij heeft gezongen). Omdat toonhoogte zo belangrijk…

Reacties uitgeschakeld voor Toontalen en fluitsignalen

Hali Halisi: rap in Tanzania

Deze Engelstalige documentaire uit 1999 gaat over rap als een nieuw communicatiemiddel voor jongeren in Tanzania. Er wordt gesproken over de onderwerpen en doelen van dit toen opkomende muziekgenre. Verscheidene rappers komen aan het woord, zowel gewoon sprekend als rappend - zowel in het Engels als in het Swahili.

Reacties uitgeschakeld voor Hali Halisi: rap in Tanzania

Nee renachterstevo kengespro laat*

*Een taal achterstevoren gesproken Nee, de titel bevat geen Swahili en nee, het is ook geen nieuwe taal. Het zijn gewoon normale Nederlandse woorden, alleen net iets anders opgeschreven. Waarschijnlijk herkent iedereen dit taalspelletje waarin lettergrepen door elkaar worden gehusseld en jij alleen weet wat het betekent. Ditzelfde taalspelletje is in de Verenigde Republiek Tanzania uitgegroeid tot een waar dialect onder jongeren.

Reacties uitgeschakeld voor Nee renachterstevo kengespro laat*

Zuid-Afrika en haar meertalige volkslied

Irak koos eind 2012 als tweede land ter wereld voor een meertalig volkslied. Het oude Mawtini (‘mijn thuisland’) deed herinneren aan oorlog en ellende en werd niet gedragen door alle etnische groepen in het land, aldus het parlement. Zuid-Afrika had al eerder dat probleem, maar een meertalig volkslied bleek niet de oplossing.

Reacties uitgeschakeld voor Zuid-Afrika en haar meertalige volkslied

Een klik met de Xhosa

Het lenen van woorden uit andere talen vindt bijna in elke taal plaats. Engelse woorden zoals ‘goal’, ‘deal’ en ‘weekend’ zijn helemaal ingeburgerd binnen de Nederlandse taal. Ook in de Zuid-Afrikaanse Xhosa-taal vindt dit verschijnsel plaats, waarbij sommige leenwoorden een wel heel verassende herkomst hebben.

Reacties uitgeschakeld voor Een klik met de Xhosa

Sprekende stoffen uit de Ivoorkust

Betekenis wordt niet alleen gecreëerd door taalgebruik. Dat idee zien we terug in talen die eigenlijk geen of beperkt gebruik van spraak maken (bijvoorbeeld drumtalen), maar ook bij het idee dat er betekenis schuilt achter verbeelding. Hierbij kun je denken aan schilderkunst of fotografie, maar ook aan kleding. In dit artikel kijken we naar de betekenis achter patronen in de kleding van de Anyi uit de Ivoorkust.

Reacties uitgeschakeld voor Sprekende stoffen uit de Ivoorkust
Stem van het volk: de bijzondere en unieke Tanzaniaanse taalsituatie
By: ctsnow

Stem van het volk: de bijzondere en unieke Tanzaniaanse taalsituatie

Denkend aan Tanzania, komen al snel de woorden “safari”, “Kilimanjaro”, en “savanne” bovendrijven. Het land staat immers bekend om haar prachtige natuur. Een minder bekend feit is het unieke taalbeleid in Tanzania en de rol van het Swahili hierin.

Reacties uitgeschakeld voor Stem van het volk: de bijzondere en unieke Tanzaniaanse taalsituatie

Swahili: de Afrikaans-Arabische mengtaal

Het Swahili, een taal die gesproken wordt aan de oostkust van Afrika, drinkt als het ware uit twee bronnen: Bantoe en Arabisch. Ongeveer 5 miljoen mensen in Oost-Afrika spreken het Swahili als moedertaal; daarnaast zijn er nog zeker 45 miljoen mensen die het als tweede of derde taal spreken. Het Swahili behoort tot de Bantoetalen, een grote groep talen gesproken in het zuidelijke deel van het Afrikaanse continent.

Reacties uitgeschakeld voor Swahili: de Afrikaans-Arabische mengtaal

Hakuna Matata! Culturele invloeden op de woordenschat van het Swahili

'Hakuna Matata': het is een wereldwijd bekende uitspraak geworden door de Disneyfilm The Lion King. Maar is het ook net zo bekend dat wortels hiervan in het Swahili liggen? Het Swahili is in het oosten van Afrika de meest gebruikte taal met meer dan 50 miljoen sprekers, maar van slechts 5 miljoen sprekers…

Reacties uitgeschakeld voor Hakuna Matata! Culturele invloeden op de woordenschat van het Swahili

Einde

Geen berichten meer te vinden