Artikelen over Talen

Reis door de tijd met Dahl’s Law
Met taal kan je tijdreizen (foto Chris Dlugosz)

Reis door de tijd met Dahl’s Law

Je hoort wel eens dat het Nederlands een beetje op het Duits lijkt. Of het Frans op het Spaans. Maar in Afrika zijn er wel 550 talen die allemaal op elkaar lijken! Die talen heten de Bantoetalen. Ze lijken zo op elkaar doordat ze vroeger één taal waren: Proto-Bantoe. Het Proto-Bantoe werd…

Reacties uitgeschakeld voor Reis door de tijd met Dahl’s Law

Onhoorbaar, onzichtbaar en afwezig: 50 jaar (geen) Afrikaanse talen in film

Onlangs keek ik twee van de films op het Helsinki International Film Festival, wat dit jaar het thema ‘African Express’ had. De focus was dus op Afrikaanse films, maar het viel me op dat Afrikaanse talen nog steeds een heel kleine rol spelen in deze films. En daarmee laten ze goed de…

Reacties uitgeschakeld voor Onhoorbaar, onzichtbaar en afwezig: 50 jaar (geen) Afrikaanse talen in film
Geboorte van een nieuw woord – Srefidensi
Onafhankelijkheid in Sranantongo - deel 1

Geboorte van een nieuw woord – Srefidensi

In de Surinaams-Nederlandse geschiedenis is 25 november 1975 een belangrijke dag. Op deze dag werd Suriname staatkundig onafhankelijk verklaard. Sindsdien staat deze dag bekend als Srefidensi Dey, oftewel Onafhankelijkheidsdag. Maar waar komt het woord srefidensi vandaan? Srefidensi Het woord is bedacht door de dichter en schrijver Henny de Ziel (Paramaribo, 15 januari…

Reacties uitgeschakeld voor Geboorte van een nieuw woord – Srefidensi

Klanken uit het verleden

Er wordt dikwijls gezegd dat iemand met een “accent” spreekt, en hieraan kunnen we herkennen waar iemand vandaan komt. Dit “accent” is de manier waarop we woorden uitspreken, de klanken dus, of fonetiek in taalkundige termen. Als goed ingeburgerde West-Vlaming in Limburg, heb ik bijvoorbeeld heel wat Limburgse woorden overgenomen en ik…

Reacties uitgeschakeld voor Klanken uit het verleden

Wanneer jouw taal voor het eerst de school binnenkomt

'Wie wil het volgende Alagwa verhaal lezen?' Dit is wat ik vroeg op deze foto van klas 6 van de basisschool van Kwa Dinu - wat betekent 'Plaats van honing' - in Noord-Tanzania. Kijk eens hoe enthousiast de leerlingen waren! En geen wonder. Ze spreken allemaal Alagwa, maar hebben het nog nooit…

Reacties uitgeschakeld voor Wanneer jouw taal voor het eerst de school binnenkomt

Werkwoordparen in Afrikaanse talen

Deze maand vond de tiende editie van het Wereldcongres van Afrikaanse Taalkunde plaats. WOCAL is een driejaarlijks congres dat afwisselend op het Afrikaanse continent en elders plaatsvindt. Na Kameroen (2012), Japan (2015) en Marokko (2018) was nu Nederland aan de beurt om het te organiseren, en specifiek de afdeling Talen & Culturen van Afrika…

Reacties uitgeschakeld voor Werkwoordparen in Afrikaanse talen

Afrikaanse poëzie op MTV?

In 2013 werd er op MTV een optreden uitgezonden van ‘Joyous Celebration’ ‘live at Rhema Ministries’ in Johannesburg. Het optreden heet Izibongo Zenkosi, wat ‘izibongo van koningen’ betekent. Wat er op het podium gebeurt is een groot vraagteken wanneer men niet weet wat ‘izibongo’ zijn. Want wat is dat eigenlijk, izibongo? De…

Reacties uitgeschakeld voor Afrikaanse poëzie op MTV?
Waarom gebruikt in Tanzania wél iedereen Swahili en in Kenia niet?
Swahili is makkelijker te leren als je eerste taal ook een Bantoetaal is.

Waarom gebruikt in Tanzania wél iedereen Swahili en in Kenia niet?

Dit stuk liever luisteren? Dat kan ook: De twee Oost-Afrikaanse buurlanden Kenia en Tanzania worden vaak met elkaar vergeleken. Kenia koos na de onafhankelijkheid een meer op het Westen gerichte koers, Tanzania ging voor het socialisme. Inmiddels heeft zich in Kenia een redelijk functionerend meerpartijenstelsel ontwikkeld, en is er gedecentraliseerd. In Tanzania…

Reacties uitgeschakeld voor Waarom gebruikt in Tanzania wél iedereen Swahili en in Kenia niet?

De tweede taal in Wij slaven van Suriname van Anton de Kom

Jarenlang was hij alleen bekend bij mensen met Surinaamse wortels of bij specialisten, maar nu is Anton de Kom (1898-1945) onderdeel van de Canon van Nederland. Hij is de schrijver van een gepassioneerd antikoloniaal boek, Wij slaven van Suriname, politiek activist en verzetsheld. Anton de Kom werd in Paramaribo geboren en volgde…

Reacties uitgeschakeld voor De tweede taal in Wij slaven van Suriname van Anton de Kom

Op water schrijven

‘Nee, je schrijft op water!’ zei Zanaira toen ze in het Makhuwa een vriend afwimpelde die om een gunst kwam vragen. Oftewel: je verdoet je tijd – mij om een gunst vragen is net zo nuttig als schrijven op water. En zo zijn er meer mooie uitdrukkingen, bijvoorbeeld: Zoeloe: De zon haalt…

Reacties uitgeschakeld voor Op water schrijven

Hlonipha – wat trouwen met je taalgebruik doet

Dit stuk liever luisteren? Dat kan ook: Bepaalde taalgemeenschappen in West-Afrika vermijden woorden voor bijvoorbeeld zout en zeep als het nacht is. Een heel ander voorbeeld van het vermijden van bepaalde woorden vind je in sommige taalgemeenschappen in oost- en zuidelijk Afrika. Bij de Xhosa, bijvoorbeeld, die in Zuid-Afrika wonen, spreken getrouwde…

Reacties uitgeschakeld voor Hlonipha – wat trouwen met je taalgebruik doet
Kikongo leenwoorden die boekdelen spreken
De kapucijner monniken in Angola (plaat uit 1747-1750)

Kikongo leenwoorden die boekdelen spreken

Op 15 augustus 1482 bereikte de vloot van Diogo Cão de monding van de Congo-stroom. Weinige dagen later plantte de Portugese kapitein geheel volgens de imperialistische gewoonten van zijn tijd een padrão of stenen pilaar op het grondgebied van het Kongo-koninkrijk. Hiermee wou hij eventjes meegeven dat dit land officieel bezit was…

Reacties uitgeschakeld voor Kikongo leenwoorden die boekdelen spreken

Bewegen door de tijd heen in het Ciwoyo

Het Ciwoyo is een taal die in het uiterste westen van de Democratische Republiek Congo wordt gesproken. Hoewel het Nederlands en het Ciwoyo historisch niets met elkaar te maken hebben, ontwikkelden ze allebei een vergelijkbare manier om de toekomende tijd uit te drukken. Ze gebruiken namelijk bewegingswerkwoorden. Wat de vergelijking van beide…

Reacties uitgeschakeld voor Bewegen door de tijd heen in het Ciwoyo

Waarom geld in Botswana een soort bloed is

Hoe je aan geld komt, is een vraag die veel mensen bezig houdt. Maar hoe je aan het woord voor geld komt, is nog veel interessanter. In de talen die in Botswana gesproken worden, hebben de woorden voor ‘geld’ een bijzondere voorgeschiedenis: meestal betekent hetzelfde woord ook ‘bloed’. In Botswana worden 28…

Reacties uitgeschakeld voor Waarom geld in Botswana een soort bloed is

Goddank voor de Burundese president

Een stukje over stemmen IN Afrika: op 20 mei 2020 zijn er verkiezingen Burundi, voor het parlement en de president. Dat eerste lijkt vrij eenvoudig, omdat er vaste percentages zijn voor een evenwichtige vertegenwoordiging in het parlement: 3 zetels zijn voor de etnische groep Twa, 40% van de zetels is voor de…

Reacties uitgeschakeld voor Goddank voor de Burundese president

Een eekhoorn met twee staarten

In het Rukiga, dat gesproken wordt in het westen van Uganda, hebben sommige woorden twee vormen: de eerste klinker kan toegevoegd (1a) of weggehaald worden (1b), en zowel o‑muterere als muterere betekent ‘eekhoorn’. (1) a. N-aa-reeba o-muterere. ik-vt-zie o-eekhoorn ‘Ik zag een eekhoorn.’ b. Ti-n-aa-reeba _-muterere. niet-ik-vt-zie eekhoorn ‘Ik zag geen eekhoorn.’…

Reacties uitgeschakeld voor Een eekhoorn met twee staarten
Matroesjkawoorden
Foto via matryoshkababy.com

Matroesjkawoorden

Weet je nog dat je bij Frans van alle naamwoorden moest leren of ze mannelijk of vrouwelijk zijn? Het is ‘le couteau’ (het mes) maar ‘la maison’ (het huis), en niet andersom. Het Duits voegt er nog een categorie aan toe: ‘der Mann’, ‘die Frau’, en ‘das Kind’. Maar Bantoetalen maken het…

Reacties uitgeschakeld voor Matroesjkawoorden
Naamwoorden parkeren in Bantoetalen
'Blue and Yellow' door Ben @ Flickr (CC-BY-SA)

Naamwoorden parkeren in Bantoetalen

In geen enkele taal ter wereld kan je maar willekeurig naamwoorden in een zin zetten; dan krijg je een woordenwirwar: ‘Soep gisteren tafel Maarten at’. Je kan misschien nét begrijpen wat er bedoeld wordt, maar het volgt niet de regels van de taal. Elk naamwoord heeft een bepaalde rol in de zin,…

Reacties uitgeschakeld voor Naamwoorden parkeren in Bantoetalen

Arabisch: dynamische dialecten of stabiele standaard?

In de Arabische landen kent iedereen twee varianten van het Arabisch: Standaard-Arabisch, dat gebruikt wordt voor formele aangelegenheden, en de Arabische dialecten voor de dagelijkse omgang. De verschillen tussen het prestigieuze maar rigide Standaard-Arabisch en de flexibele Arabische spreektalen zijn groot. Standaard-Arabisch mag dan wel de norm zijn, maar de dialecten vertellen ons meer over geschiedenis, taalverandering en taalcontact.

Reacties uitgeschakeld voor Arabisch: dynamische dialecten of stabiele standaard?

Einde

Geen berichten meer te vinden